Ki hangi durumlarda yapım eki olur?

Ki hangi durumlarda yapım eki olur?

Ki, yapım eki olarak, isimlere eklenerek yer ve zaman bildiren sıfatlar türeten ektir

• Zaman bildiren kelimelerin sonuna doğrudan eklenir
• Yer bildiren sıfatlar türetirken “-dE” hâl ekiyle birlikte kullanılır

Örnekler:

• bu yılki sınav;
• yarınki maç;
• dünkü film;
• bugünkü aklım;
• masadaki kitaplar;
• duvardaki saat;
• evdeki hesap

Yapım ekleri nelerdir?

Yapım ekleri, isim veya fiil kök veya gövdelerine eklenerek onlardan yeni isimler ya da fiiller türeten eklerdir. Türkçede sıkça kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -lik: zeytinlik, şekerlik; -li: köylü, renkli; -siz: evsiz, akılsız; -cil: evcil, otçul; -daş: meslektaş, vatandaş; -inci: üçüncü, beşinci; -msı: acımsı, ekşimsi; -sal: kumsal, evrensel; -ıt: yaşıt; -tı: horultu, cıvıltı. Fiilden isim yapan ekler: -ce: düşünce, eğlence; -acak: giyecek, yakacak; -gan: çalışkan, unutkan; -gıç: bilgiç, dalgıç; -ik: kesik, açık; -ın: yığın, akın; -nç: gülünç, basınç; -ıntı: esinti, çıkıntı; -er: gelir, gider; -maca: bulmaca, kesmece. Fiilden fiil yapan ekler: -t: yürüt-, anlat-; -(a)r: kopar-, çıkar-; -dır: yazdır-, açtır-; -(ı)l: atıl-, yazıl-; -(ı)n: taran-, yıkan-. Yapım ekleri, her zaman çekim eklerinden önce gelir.

Ki hangi durumlarda ayrı yazılır?

Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. Bazı ayrı yazılan "ki" örnekleri: bilmem ki; demek ki; kaldı ki; geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer. Kalıplaşmış bazı ifadelerde "ki" bitişik yazılır: belki; çünkü; hâlbuki; mademki; meğerki; oysaki; sanki. Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan "ki" de ayrı yazılır: Ders bitti, zil çaldı mı ki? Seni öyle göreceğim geldi ki.

Ki yapım eki hangi eklerle kullanılır?

"-ki" yapım eki, isimlere eklenerek yer ve zaman bildiren sıfatlar türetir. Doğrudan eklendiği kelimeler: "bu yılki sınav", "yarınki maç", "dünkü film". "-dE" hâl ekiyle birlikte kullanıldığı kelimeler: "masadaki kitaplar", "duvardaki saat", "evdeki hesap". "-ki" ekinin, cümlede anlam bozukluğu oluşturup oluşturmadığını kontrol etmek için "-ler" çokluk eki kullanılabilir.

Soru eki ve yapım eki nasıl ayırt edilir?

Soru eki ile yapım ekini ayırt etmek için şu özelliklere dikkat edilebilir: Soru eki: Cümleye soru anlamı katar ve kendinden önceki sözcükten ayrı, kişi eklerine bitişik yazılır. Yapım eki: Sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir. Örnekler: Soru eki: "Bu konuyu anladın mı?". Yapım eki: "Göz" köküne "lük" yapım eki eklenerek "gözlük" sözcüğü oluşturulur.

Li ve lı yapım eki nasıl ayırt edilir?

Li ve lı yapım ekleri arasında bir ayrım yapmak için, eklerin kullanıldığı kelimeye ve eklerin işlevine bakmak gerekir. Li yapım eki, isim kök veya gövdelerine gelerek onlardan başka isimler türeten bir ektir. Lı yapım eki ise, genellikle sıfat yapar ve anlayış-lı, sayı-lı, bilgi-li, gölge-li, gül-lü gibi kelimelerde kullanılır. Bu eklerin ayrımını yapmak için kelimenin köküne bakmak ve eklerin anlamını değerlendirmek önemlidir.

Hal ekleri yapım eki mi çekim eki mi?

Hal ekleri çekim ekidir. Çekim ekleri, kelimenin anlamını değiştirmeden cümledeki diğer kelimelerle anlam ilişkisi kurmasını sağlar. Ancak, hal ekleri cümleye sıfat görevinde eklenirse, bu durumda anlam değişir ve hal ekleri yapım eki olarak değerlendirilir.

Gelince çekim eki mi yapım eki mi örnek?

"Gelince" kelimesinde -ce eki çekim ekidir. Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, cümlede görev almasını, hâlini, sayısını, zamanını, şahsını belirtir. Örnekler: Okul-a git-iyor-um → Okula gidiyorum. Ağaç-ın dal-ı-nı kır-dı-lar → Ağacın dalını kırdılar. Yapım ekleri ise sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türeten eklerdir ve her zaman çekim eklerinden önce gelir. Örnekler: Göz-lük. Ev-ci. Akıl-lı.