Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilecek ek, kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre belirlenir
Örnekler:
Nokta kullanılan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz
Sert ünsüzle biten kısaltmalar, ek aldıkları zaman okunuşta sert ses yumuşatılmaz
Örnekler:
Ancak birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalarda söyleyişte k’nin yumuşatılması normaldir
Örnekler:
Kısaltmanın sonuna gelen ek, genellikle yumuşamaz. İstisnai durumlar: Sert ünsüzle biten kısaltmalar: Ek alındığında sondaki sert ünsüz yumuşamaz. "Birlik" kelimesiyle yapılan kısaltmalar: Bu kısaltmalarda yumuşama görülebilir. Numara sözünün kısaltması "no" da kısaltmanın okunuşuna göre ek alır ve bu ek de yumuşamaz.
Resmi yazılarda kısaltma kullanımı şu kurallara tabidir: İlk Kullanım: Metin içinde kısaltma kullanılacaksa, ifadenin ilk kullanıldığı yerde açık biçimi yazılır, ardından parantez içinde kısaltma yer alır. Örnek: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). Zorunluluk: Zorunlu olmadıkça yabancı kelime kullanılmaz, kullanılması durumunda anlamı parantez içinde belirtilir. İstisna: Muhatabı yabancı ülke veya uluslararası kuruluş olan resmî yazışmalarda yabancı dil kullanılabilir. Bağlı veya ilgili idarelerde başlık yazımı şu şekildedir: İlk satıra “T.C.” kısaltması, ikinci satıra bağlı veya ilgili olunan bakanlığın adı büyük harflerle, üçüncü satıra idarenin adı ilk harfleri büyük diğerleri küçük harflerle, dördüncü satıra birimin adı ilk harfleri büyük diğerleri küçük harflerle yazılır. Örnek: T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Yönetimi Dairesi Başkanlığı.
Evet, kısaltmalara getirilen ekler kesme işareti ile ayrılır. Örnekler: TBMM'nin; TDK'nin; BM'de; ABD'de; TV'ye. Ancak, nokta ile biten kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz ve ekler kelimenin okunuşuna göre getirilir. Ayrıca, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, kelimenin değil, son harfin okunuşu esas alınır.
Küçük harfle başlayan kısaltmalarda nokta kullanılır. Örnekler: vb.; dr.; prof..
Kısaltmalara gelen eklerin yazılışı şu kurallara göre yapılır: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Bazı istisnai durumlarda kısaltmanın okunuşu temel alınır. Üç örnek: 1. Küçük harflerle yapılan kısaltma: m'yi (metrenin kısaltması). 2. Büyük harflerle yapılan kısaltma: TDK'nin (Türk Dil Kurumu'nun kısaltması). 3. İstisnai durum: NATO'da (NATO'nun kısaltması).
Büyük harfle yapılan kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınarak yazılır. Bazı örnekler: BDT’ye; TDK’den; THY’de; TRT’den; TL’nin. Ancak, kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın okunuşu esas alınır. Örneğin: ASELSAN’da; BOTAŞ’ın; NATO’dan; UNESCO’ya.
Kısaltmaların okunuşu, küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşuna, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ise kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Küçük harflerle yapılan kısaltmalar: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un. Büyük harflerle yapılan kısaltmalar: BDT’ye, TDK’den, THY’de, TRT’den, TL’nin. Bazı istisnalar: Kelime gibi okunan kısaltmalar: ASELSAN’da, BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya. Yabancı kökenli kısaltmalar: Yerleşmiş bir okunuşları varsa bu okunuşa göre ek alır (örneğin, CNN’e, CNN’i, CNN’de). Numara sözünün kısaltması: No.lu, No.suz. Üs işaretli kısaltmalar: cm³e, m²ye, 64ten. Sert ünsüzle biten kısaltmalar: AGİK’in, CMUK’un, RTÜK’e. Birlik kelimesiyle yapılan kısaltmalar: ÇUKOBİRLİK’e, FİSKOBİRLİK’in.
Blog
Kaynak ne anlama gelir?
Kılıç Şövalyesi neyi temsil eder?
Kayınvalide ve kayınbiraderin eşi aynı kişi mi?
Kulağo kesik olmak deyim mi?
Korsan ve haydut arasındaki fark nedir?
Kontenjan ne demek?
Koyun ikiz doğurmak neye işarettir?
Konuşma sınavlarında hangi kriterler var?
Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan ne demek?
Kurallı düz cümle örnekleri nelerdir?
Köşe yazılarında hangi anlatım biçimleri kullanılır?
Kösüz ne demek?
Künye no nerede yazar?
KTA ne işe yarar?
Kimden himmet istenir?
Ki hangi durumlarda ayrı yazılır?
Konsept ve tema aynı şey mi?
Kids kelimesi hangi dilde çocuk demek?
Koca ayak hangi ülkede görüldü?
Koğuşta kaç kişi kalır?
Kıbrıs hangi dili konuşur ingilizce mi?
Kova burcu hangi sabit yıldız?
Kır kelimesi mecaz mı?
Kesat ne demek?
Kent slim blue long hangi ülkenin malı?
Kova çağı ne anlama gelir?
Konuşma ve iletişim arasındaki fark nedir?
Kriter ve ölçüt aynı şey mi?
Kuzey Ay Düğümü Oğlak hangi meslek?
Kimine niyet kimine kısmet atasözü mü deyim mi?
Kucağa yatmak ne anlama gelir?
Kedi emzirmek ne anlama gelir?
Kunden ve müşteri aynı mı?
Kayseri Askeri Hastanesi ve Orduevi aynı mı?
Kümülasyon ve kümülatif aynı şey mi?
Keder kelimesinin zıt anlamlısı nedir?
Ki eki yapım eki mi?
Kopyası alındığında kontrolsüz kopyadır ne demek?
Kuzey eki mi kök mü?
Kaynaştırma ünsüzü nedir?