Glikojen, aşağıdaki canlılar tarafından üretilir:
Glikojen üretimi, vücuda alınan karbonhidratların sindirimi sonrasında gerçekleşir
Glikogenez ve glikojenoliz — karbonhidrat metabolizmasında yer alan iki önemli süreçtir. Glikogenez (glikojen sentezi), glukozun polimer bir yapı olan glikojene dönüştürülmesi sürecidir. Glikojenoliz (glikojen yıkımı) ise depolanan glikojenin tekrar glukoz moleküllerine parçalanmasıdır.
Bitki hücreleri glikojen depolamaz. Bitkilerde glikoz, glikojen şeklinde değil, nişasta şeklinde depo edilir.
Glikojenin sentezinde glikojen sentaz enzimi kullanılır.
Glikoz ve glikojen arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Yapı: Glikoz, altı karbon atomu ve bir aldehit grubu içeren bir monosakkarittir, yani basit bir şekerdir. 2. Bulunduğu Yer: Glikoz, tüm canlı hücrelerde bulunurken, glikojen sadece hayvanlarda ve mantarlarda bulunur. 3. Çözünürlük: Glikoz suda kolayca çözünür, ancak glikojen az çözünür. 4. İşlev: Glikoz, hücrelerde birincil enerji kaynağı olarak çalışırken, glikojen ani enerji taleplerini karşılamak için glikoza dönüştürülen ikincil bir enerji rezervidir.
Glikojen, besinlerle doğrudan alınabilen bir madde değildir. Glikojen, vücutta karaciğer ve kas hücrelerinde depolanır. Glikojen içeren bazı besinler şunlardır: Tahıllar. Baklagiller. Meyveler. Sebzeler. Şeker. Glikoz içeren besinler arasında bal, kuru üzüm, kuru meyveler, şeker, pekmez, meşrubat, reçel ve muz da yer alır. Beslenme listelerinde glikojen içeren besinler doğrudan yer almaz çünkü bu dokular kesim sonrası hızla bozulduğu için glikojen içeriği neredeyse tamamen kaybolur.
Glikojen, vücudun öncelikle karaciğerde ve kaslarda depoladığı, ana enerji kaynağı olan glikozun bir şeklidir. Glikojenin işlevleri: Kan şekeri seviyesini düzenleme. Kaslara enerji sağlama. Dayanıklılığı artırma. Uyku sırasında enerji sağlama. Glikojen, sadece hayvanlarda ve bazı mikroorganizmalarda bulunur; bitkilerde enerji depolama işlevi nişasta tarafından sağlanır.
Glikojen ve glikojen sentazın aktivasyonunu etkileyen bazı faktörler: Glikojen: Kan glukozu düşük olduğunda glikojen yıkımı (glikojenoliz) başlar. Kas kasılması sırasında sarkoplazmik retikulumdan salınan Ca+2 iyonları, glikojen fosforilazı aktive ederek glikojen yıkımını başlatır. Glikojen sentaz: Glukoz 6-fosfat (G6P), glikojen sentazı allosterik olarak aktive ederken, fosforilaz kinazın güçlü bir inhibitörüdür. İnsülin, glikojen sentazı defosforile ederek aktifler ve glikojen fosforilaz kinaz ile glikojen fosforilazı defosforile ederek inaktif hale çevirir. Glikojen, glikojen sentazın aktif formuna etki ederek enzimi inaktif hale dönüştürür. Glikojen sentezi, karaciğer ve kas hücrelerinin sitoplazmasında gerçekleşir.
