Vitamin D eksikliği kolesterol seviyelerini olumsuz etkileyebilir ve kolesterol yüksekliğine yol açabilir
Kolesterol seviyesinin yüksek olması, genellikle belirgin bir belirti vermez ve sessizce ilerler. Ancak, çok yüksek kolesterol seviyeleri aşağıdaki sağlık sorunlarına yol açabilir: Kalp krizi ve inme: LDL kolesterolün artması, damar duvarlarında plak oluşumuna ve damar sertleşmesine (ateroskleroz) neden olur. Periferik damar hastalıkları: Bacak damarlarının daralması, ağrı, uyuşma ve kangrene yol açabilir. Nefes darlığı: Kalp yetmezliğinin bir belirtisi olabilir. Yorgunluk: Aneminin bir belirtisi olabilir. Baş dönmesi: Beyne giden kan akışının azalması sonucu ortaya çıkabilir. Bacaklarda ağrı ve kramplar: Periferik arter hastalığının işareti olabilir. Göz çevresinde sarı yağ birikintileri (ksantelazma): Yüksek kolesterolün ciltteki görünür belirtilerinden biridir. Yüksek kolesterol belirtileri görüldüğünde, özellikle genç yaşta veya ailede kolesterol öyküsü varsa, sağlık kontrolünden geçilmesi önerilir.
Hayır, doymamış yağlar kolesterolü yükseltmez; aksine, kandaki kolesterol seviyelerini yükseltmeyen, enflamasyona neden olmayan ve kalp ritmini düzenleyebilen sağlıklı yağlar olarak kabul edilir. Tekli doymamış yağlar, LDL kolesterol ve trigliseridler üzerinde nötral bir etkiye sahipken, HDL kolesterolünü artırıcı etkisi vardır. Çoklu doymamış yağlar, LDL kolesterolü düşürür ve kalp hastalığı riskini azaltır. Bu nedenle, beslenme planında doymamış yağlar içeren besinlerin daha fazla tüketilmesi, doymuş yağ tüketiminin ise azaltılması önerilir.
Kolesterolü en çok yükselten faktörler şunlardır: Doymuş ve trans yağ oranı yüksek gıdalar: Tereyağı, margarin, krema, kaymak, süt, peynir, kırmızı et, işlenmiş yiyecekler ve tam yağlı süt ürünleri. Fazla şeker ve rafine karbonhidrat tüketimi: Yüksek miktarda fruktoz içeren diyetler, trigliserit seviyelerini artırarak kolesterol yüksekliğine neden olabilir. İleri yaş: Yaş ilerledikçe vücudun kolesterolü metabolize etme yeteneği azalabilir. Genetik faktörler: Ailesel yüksek kolesterol, kolesterol yüksekliğine yol açabilir. Bazı hastalıklar: Diyabet, hipotiroit, karaciğer ve böbrek hastalıkları kolesterolü yükseltebilir. Sigara kullanımı: Sigara, iyi kolesterol olarak bilinen HDL miktarını azaltır. Aşırı alkol tüketimi: Aşırı alkol, LDL ve trigliserit seviyelerini artırarak kolesterol yüksekliğine neden olabilir.
HDL düşüklüğüne iyi gelen vitaminler hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, HDL kolesterol seviyesini artırmaya yardımcı olan bazı besinler şunlardır: Omega-3 yağ asitleri: Somon, uskumru, sardalya, alabalık, ringa balığı, keten ve chia tohumu. Sağlıklı yağlar: Zeytinyağı, avokado, fındık, badem, kaju. Tam tahıllar: Yulaf, tam buğday ekmeği, kahverengi pirinç. Antioksidan açısından zengin besinler: Meyve, pancar, mor lahana, kırmızı üzüm, karalahana, ıspanak, kırmızı dolmalık biber. HDL kolesterol düşüklüğü durumunda, yaşam tarzı değişiklikleri ve beslenme düzenlemelerinin yanı sıra, doktor önerisiyle HDL seviyelerini artırıcı ilaçlar veya takviyeler de kullanılabilir. Herhangi bir takviye kullanmadan önce bir sağlık uzmanına danışılması önerilir.
Tehlikeli kolesterol, genellikle LDL (düşük yoğunluklu lipoprotein) olarak bilinir ve damar duvarlarında birikerek plak oluşumuna neden olur. Yüksek LDL kolesterolün bazı belirtileri: Göğüs ağrısı ve baskı hissi. Bacaklarda ağrı, kramp veya uyuşma. Sürekli yorgunluk ve enerji düşüklüğü. Nefes almada zorluk ve düzensiz nefes alma. Göz çevresinde sarımsı yağ birikintileri (ksantelazma). HDL (yüksek yoğunluklu lipoprotein) ise "iyi kolesterol" olarak adlandırılır ve damarlardan kolesterol taşıyarak ateroskleroz riskini azaltır. Kolesterol seviyenizi kontrol ettirmek için düzenli olarak sağlık kontrolünden geçmeniz önerilir.
Kolesterolü en çok düşüren bazı besinler ve yaşam tarzı değişiklikleri: Balık: Somon, uskumru gibi yağlı balıklar, omega-3 yağ asitleri sayesinde kötü kolesterolü (LDL) düşürür. Yulaf ve tam tahıllar: Yulaf, arpa ve tam buğday gibi lifli besinler, kolesterolün düşmesine yardımcı olur. Kuruyemişler: Badem, ceviz, fıstık gibi kuruyemişler, lif ve sağlıklı yağlar içerir ve kolesterolü %7-10 oranında azaltabilir. Meyve ve sebzeler: Elma, armut, çilek, üzüm ve turunçgiller gibi meyveler ile brokoli, lahana gibi sebzeler kolesterolü düşürmeye yardımcı olur. Düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta şiddetli aerobik egzersiz yapmak, HDL kolesterolü artırırken LDL kolesterolü düşürür. Kolesterol seviyenizi düşürmek için beslenme düzeninizi değiştirmeden önce bir sağlık uzmanına danışmanız önerilir.
Kolesterolü yükseltebilen bazı hastalıklar şunlardır: Diyabet. Hipotiroidizm (tiroid hormonlarının yetersiz üretimi). Böbrek hastalıkları (kronik böbrek hastalıkları). Karaciğer hastalıkları. Metabolik sendrom. Lupus. Uyku apnesi. HIV. Ayrıca, çoklu miyelom ve polikistik over sendromu gibi durumlar da kolesterol yüksekliğine neden olabilir. Kolesterol seviyesinin yükselmesi, genetik yatkınlık, beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı faktörleri ve ilaç kullanımı gibi çeşitli nedenlerle de ilişkili olabilir.
Sağlık
Her insanın testis yapısı aynı mı?
Hangi vitamin eksikliği kolesterol yapar?
Hemba hijyen belgesi nasıl alınır?
Hangi vitamin tansiyonu yükseltir?
Hamilelikte maydanoz neden yasak?
Hamilelik bulantıları kaç gün sürer ve ne zaman şiddetlenir?
Hamilelikte ilk 3 ay cinsel ilişkiden sonra kanama neden olur?
Hangi durumlarda bilgisayarlı tomografiye girilmez?
Hangi vitamin eksikliği en hızlı nasıl giderilir?
Hatmi çayı sütle ne zaman içilmeli?