Hasta ve hasta yakınlarının bazı sorumlulukları :
Hasta haklarının yasal dayanağı, Türkiye'de 1 Ağustos 1998 tarihinde 23420 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği'dir. Bu yönetmelik, temel insan haklarının sağlık hizmetlerindeki yansımasını somutlaştırarak, sağlık hizmeti verilen tüm kurum ve kuruluşlarda hastaların hak ihlallerinden korunmasını ve gerektiğinde hukuki yollara başvurabilmesini sağlamayı amaçlar. Yasal dayanağın bazı maddeleri: 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 9. maddesinin (c) bendi; 181 sayılı Sağlık Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 43. maddesi.
Hasta ziyaretinde yapılmaması gerekenler şunlardır: 1. Ziyaret saatlerini aşmak: Ziyaretler genellikle 15 dakikadan fazla olmamalıdır. 2. Yüksek sesle konuşmak ve gürültü yapmak: Hasta ve diğer hastaların dinlenme hakkını ihlal eder. 3. Hasta yataklarına oturmak: Hijyen açısından hasta yataklarına ve hastane içindeki diğer alanlara dokunulmamalıdır. 4. Yiyecek ve içecek getirmek: Hastalara yiyecek ve içecek verilmemeli, servise yiyecek getirilmemelidir. 5. Enfeksiyon riski taşıyan kişiler: Ateş, öksürük gibi bulaşıcı hastalığı olanlar ve 12 yaşından küçük çocuklar hasta ziyaretine gitmemelidir. 6. Tıbbi cihazlara dokunmak: Hastalara ait tıbbi cihazlara dokunulmamalıdır. 7. Hasta mahremiyetine saygı göstermemek: Hasta ve hasta yakınlarının mahremiyetine özen gösterilmelidir.
Hasta ve hasta yakınlarına eğitim verirken dikkat edilmesi gerekenler şunlardır: Eğitimin planlanması: Eğitim için gerekli öğrenim amaçları, öncelikler, bilgi içeriği, öğretim yöntemleri ve öğrenimi kolaylaştırıcı materyaller belirlenmelidir. Ortam koşulları: Eğitimin verileceği ortamın fiziksel koşulları (ışık, havalandırma, oturma düzeni) ve hasta/hasta yakınının psikolojik durumu, eğitime ilgisi ve mahremiyeti göz önünde bulundurulmalıdır. Eğitim yöntemleri: Düz anlatım, yazılı materyal, işitsel-görsel yöntemler, uygulamalı eğitim gibi çeşitli yöntemler kullanılmalıdır. Bireyselleştirme: Eğitim bireyselleştirilmeli ve hasta/yakınlarının inançlarına saygı duyulmalıdır. Değerlendirme: Eğitimin etkisi değerlendirilmeli, izlenmeli ve sonuçlar diğer ekip üyeleriyle paylaşılmalıdır. Ayrıca, hasta ve yakınlarına verilecek temel eğitim konuları arasında ilaçların kullanımı, hasta düşmelerinin önlenmesi, bakım ekipmanları ve tıbbi cihazların kullanımı, enfeksiyondan korunma yöntemleri ve taburculuk sonrası bakım yer alır.
Sağlıkta hasta güvenliği, sağlık hizmetlerinin sunumu sırasında hastaların zarar görmesini önlemeye yönelik sistematik yaklaşımları içeren temel bir kavramdır. Hasta güvenliğinin amacı, hasta ve hasta yakınlarını, hastane çalışanlarını fiziksel ve psikolojik olarak olumlu etkileyecek bir ortam yaratarak güvenliği sağlamaktır. Hasta güvenliği uygulamaları arasında şunlar yer alır: hasta kimlik bilgilerinin tanımlanması ve doğrulanması; hastaya uygulanacak girişimsel işlemler için hastanın rızasının alınması; sağlık hizmeti sunumunda iletişim güvenliğinin sağlanması; ilaç güvenliğinin sağlanması; kan ve kan ürünlerinin transfüzyon güvenliğinin sağlanması; cerrahi güvenliğin sağlanması; hasta düşmelerinin önlenmesi; radyasyon güvenliğinin sağlanması; engelli hastalara yönelik düzenlemelerin yapılması.
Hasta Hakları Yönetmeliği'ne göre hasta, aşağıdaki durumlarda tedaviyi reddedebilir: Kanunen zorunlu haller dışında. Doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere. Tedaviyi reddetme hakkı şu durumlarda kullanılabilir: Kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetmek; Tedavinin durdurulmasını istemek. Hastanın tedaviyi reddetmesi durumunda, doğabilecek olumsuz sonuçların hastaya veya kanuni temsilcilerine veya yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması gerekir.
Hasta olunduğunda yapılması gerekenler, durumun ciddiyetine göre değişiklik gösterebilir. Ancak genel olarak şu adımlar izlenmelidir: 1. Dinlenmek: Vücut iyileşmek için dinlenmeye ihtiyaç duyar. 2. Bol sıvı tüketmek: Su, çorba gibi sıvılar tüketmek, vücudun hidrasyonunu sağlar. 3. Doktora başvurmak: Kesin teşhis ve tedavi için bir sağlık uzmanına başvurulmalıdır. 4. İlaç kullanmak: Doktorun önerdiği ilaçlar düzenli olarak alınmalıdır. Eğer durum acil bir sağlık sorunu gerektiriyorsa, 112 acil çağrı merkezine haber verilmelidir.
Hasta Hakları Yönetmeliği'ne göre hastaların bazı sorumlulukları: Başvurduğu sağlık kurum ve kuruluşunun kural ve uygulamalarına uygun davranmak ve katılımcı bir yaklaşımla teşhis ve tedavi ekibinin bir parçası olduğu bilinciyle hareket etmek. Yakınmalarını, daha önce geçirdiği hastalıkları, gördüğü tedavileri ve tıbbi müdahaleleri, kullandığı ilaçları mümkün olduğunca eksiksiz ve doğru olarak vermek. Hekim tarafından belirlenen sürelerde kontrole gelmek ve tedavisinin gidişatı hakkında geri bildirimlerde bulunmak. Randevu tarih ve saatine uymak ve değişiklikleri ilgili yere bildirmek. Öncelik tanınan hastalar ile diğer hastaların ve personelin haklarına saygı göstermek. Personele sözlü ve fiziki saldırıya yönelik davranışlarda bulunmamak.
Sağlık
Hasta ve hasta yakınlarının sorumlulukları nelerdir?
Hangi bitki hangi hastalığa iyi gelir?
Hamilelikte ilk haftalarda gaz olur mu?
Her gün lif tüketilmeli mi?
Hamilelikte ilk haftalarda bacaklarda ağrı olur mu?
Hematolojiye direk gidilir mi?
Hangi içki mideye iyi gelir?
Hastalık ve rahatsızlık arasındaki fark nedir?
Hangi maden suları bikarbonatlı?
Her gün kabak yersek ne olur?