Kanunname , Osmanlı İmparatorluğu'nda devletin idari, mali, askeri ve hukuki düzenlemelerini içeren resmi belgeler veya yasalar topluluğudur
Bu terim, Arapça kökenli "kanun" (yasalar) ve Farsça kökenli "name" (kitap) kelimelerinin birleşiminden oluşur
Fatih Kanunnamesi ve Kanunname-i Ali Osman aynı belgedir.
Fatih Kanunnamesi toplam 68 maddeden oluşmaktadır.
Kanunname-i Ali Osman'da yer alan bazı hükümler: Devlet teşkilatına dair düzenlemeler. Divan ve saray hizmetkârlarına dair kurallar. Suç ve cezalar. Mansıp sahiplerinin gelirleri. Elkâb örnekleri. Bu kanunname, Osmanlı hukuk sisteminin temelini oluşturmuş ve XIX. yüzyıla kadar yürürlükte kalmıştır.
Fatih Kanunnamesi ve Kanunname-i Al-i Osman'ın (Ali Osman Kanunnamesi) hazırlanmasında farklı kişiler rol oynamıştır: Fatih Kanunnamesi: Fatih Sultan Mehmet'in emriyle, dönemin nişancısı Leys-zâde Mehmet Efendi tarafından hazırlanmıştır. Kanunname-i Al-i Osman: Nişancı Leysî-zâde tarafından, 1451'den önceki mevcut kanunların derlenmesiyle oluşturulmuştur. Hazırlanış sürecinde padişahın rolü, kanunların tasdik makamında yer alması ve eksik kısımların bizzat Fatih tarafından tamamlanması şeklinde olmuştur.
Fatih Kanunnamesi ve Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kapsam ve İçerik: - Fatih Kanunnamesi: - Üç ana bölümden oluşur: Devlet ileri gelenlerinin protokol yerleri, saltanat işlerinin düzeni ve suçlar ile cezaları. - Daha çok teşkilat ve yönetim konularına odaklanır. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Daha kapsamlı olup, idari, hukuki, mali ve cezai konuları içerir. - Hukukta usul konusunu da kapsar. 2. Hazırlanma Süreci: - Fatih Kanunnamesi: - Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanmış ve sonraki dönemlerde de yürürlükte kalmıştır. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Kanuni Sultan Süleyman döneminde, genellikle Şeyhülislam Ebussuud Efendi'nin fetvalarına dayanarak hazırlanmıştır. 3. Sayıca Fark: - Fatih Kanunnamesi: - Daha az sayıda kanun içerir. - Kanuni Sultan Süleyman Kanunnamesi: - Sayıca daha fazla ve daha muntazam kanunlardan oluşur.
III. Murad'ın kanunnameleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezi yönetim teşkilatını düzenlemeye yönelik kanun hükümlerini içerir. Bazı III. Murad dönemi kanunnameleri: Budin’de bulunan kul taifesinin ulufelerinin ödenmesi. Kıbrıs'taki askeri zümreye toprak geliri verilmesi. Ayrıca, III. Murad devri kanunnameleri hakkında detaylı bilgi veren "Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri: III. Murad Devri Kanunnameleri" adlı kitap, Ahmed Akgündüz tarafından yazılmış ve 1994 yılında yayımlanmıştır.
1630 tarihli Ulah Kanunnamesi, Kutsal Roma Germen İmparatoru II. Ferdinand tarafından, Sava ve Drava nehirleri arasındaki bölgeye göç etmiş Ulah ahalisinin haklarını ve ayrıcalıklarını belirtmek amacıyla ilan edilen bir belgedir. Kanunnamenin bazı özellikleri: Kapsamı: Koprivnica, Križevci ve Ivanić kaptanlıklarından oluşan Yukarı Slavon Askeri Serhâd’dinin tüm köylerini kapsar. Madde Sayısı: Beş bölüm ve elli dört maddeden oluşur. İçerik: Temsil ve yetki, hukuki süreçler, tasarruf ve mülkiyet hakları, özel ve genel suçlar, askeri yükümlülükler gibi konuları içerir. Kanunname ile Ulah ahalisine fiili arazi mülkiyeti, vergilerden muafiyet ve özerk yönetim gibi imtiyazlar tanınmıştır.
Hukuk
Kadir Şeker olayı nasıl oldu?
Kanunname nedir kısaca?
Kaynak işleri için hangi belgeler gerekli?
Jandarma'da hangi renkler ne anlama gelir?
Kamu SM sertifika güvenilir mi?
Karara çıktıktan sonra istinaf ne kadar sürer?
Japonya neden monarşi ile yönetiliyor?
Kadrolu belediye işçileri hangi kanuna tabi?
Kapı numarası neye göre verilir?
Kapıda ödemede ürün teslim alınmazsa ne olur?
Kapak hesabı ne zaman yapılır?
Karar ve ilam harcının dörtte biri peşin ne demek?
Karşı dava şartları nelerdir?
Kast ve niyet arasındaki fark nedir?
Kanser hastaları sürekli maluliyet raporu alabilir mi?
Kapalı tebligat ne zaman tebliğ edilmiş sayılır?
Jandarma vatandaş girişi nasıl yapılır?
Kaçak elektrikte 90 gün kuralı nedir?
Jandarma çalışma saatleri nasıl?
Kat irtifakı nasıl kurulur?
Kat mülkiyetinde esaslı tadilat nedir?
Jessica May Türk vatandaşı oldu mu?
Kaç çeşit bakanlık müşaviri var?
Kadrolu işçiye ne denir?
Kaç yıl askerlik ertelenebilir?
Karar defterinde karar sayısı nasıl yazılır?
Kanada Birleşik Devletleri'nin bir parçası mı?
Karz akdi tek taraflı mı?
Jandarma kimlik kontrolü yapabilir mi?
Kemal Gözler'in hukuka giriş kitabı ne anlatıyor?
Kemal Kılıçdaroğlu CHP grup toplantısında ne dedi?
Karşılıksiz çekte zamanaşımı hangi mahkemede?
Kamulaştırma Kanunu'na göre kamulaştırma bedeli nasıl hesaplanır?
Kader mahkumu ne demek?
Karayolları Bölge Müdürlükleri neye göre belirlenir?
Karayolları trafik cezası yönetmeliği nedir?
Kadın Sığınma Evinde kalmak kaç ay?
Kabine Toplantısı neden her hafta yapılmıyor?
Kahramanmaraş'ta kaç tane belediye var?
Kadınlara seçme seçilme hakkı Osmanlı'da ne zaman verildi?